Değer Akış Haritalama - Mevcut Durum

Değer Akışı Nedir?

Müşterinin parasını ödemeye hazır olduğu değer katan faaliyetler ve müşteriyi ilgilendirmeyen ve israf (muda) olarak değerlendirilen faaliyetleri birbirinden ayırt etmek için “Değer Akışı” kullanılır.

Değer akışının haritalanması faaliyeti kısaca VSM olarak adlandırılır.


Değer Akış Haritalama Nedir?

Değer Akış Haritalama” olarak Türkçeye çevrilen “Value Stream Mapping” VSM, Yalın Üretim Teknikleri içinde en önemli araçlardan biri olarak kabul görür.

Proseslerdeki detaylarla uğraşmak yerine, akışı ve ürünün izlediği yolu takip ederek bütünü görmeyi kolaylaştırır.

VSM müşterinin talebine cevap verirken, proseslerimizin yarattığı değeri ve prosesteki kayıpları sorgulamamızı sağlar.

Prosesteki tüm adımlar tanımlanır ve prosesin anlaşılması sağlanır. Malzeme ve bilgi akışı ile ilgili olarak yönetim ve çalışanlar arasında görsel bir iletişim sağlar.

VSM yalın uygulamalar için bilgi/ veri sağlayarak yol haritası için referans bir araç olarak kullanılır.


Değer Akış Haritası

Tedarikçi

Üretim
Kontrol

Müşteri

Transport

Proses 1

Proses 2

Proses 3

Transport

Sipariş Kabulü

Sipariş Teslimi


Değer Akış Haritalama Sembolleri - 1

Proses Akış Sembolleri

Harici Proses

Dahili Proses

Veri Kutusu

Stok/Kuyruk Zamanı

Sevkiyat

İtme

Dahili / Harici Malzeme Akışı

FIFO Sıralı Akış

Süpermarket

Tahsilat


Değer Akış Haritalama Sembolleri - 2

Genel Semboller

Stok
Azaltma

Operatör

Çalışma
Süresi

İyileştirme Projeleri

Emniyet Stoğu

Bilgi Akış Sembolleri

Manuel Bilgi Akışı

Elektronik Bilgi Akışı

Tahsilat Kanban

Üretim
Kanban

Gruplara Gelen Kanban

Bilgi

Hat Dengeleme

Kanban Postası

Sıralı Çekme Topu

Git ve Gör

İşaret Kanban


Değer Akış Haritalama Mevcut Durum

Müşteri
Bilgileri

Zaman
Çizelgelesi

Bilgi
Akışı

Proses
Bilgisi

Hammadde & Mamul


Değer Akış Haritalama Adımları - Mevcut Durum

0

Akışı ve işlem sırasını göstermek için akış şeması çizilir

1

Müşteri Bilgi Akışı
Takt zamanı hesaplanır

2

Proses Bilgisi
Temel üretim prosesi çizilir
Her proses için data kutusu eklenir

3

Hammadde & Mamul Bilgisi
Stok noktaları gösterilir
Tedarikçiden müşteriye malzeme akışı gösterilir
Prosesler arasında malzeme akışı gösterilir

4

Bilgi Akışı

5

Lead Time ve değer üretim zamanı gösterir zaman çizelgesi oluşturulur

6

Prosesteki Muda’lar sürekli olarak kaydedilir


Değer Akış Haritalama Adımları - Mevcut Durum

0

Akışı ve işlem sırasını göstermek için akış şeması çizilir

Proses 2

Proses 1

Kontrol

Montaj 1

Montaj 2

Sevkiyat


Değer Akış Haritalama Adımları - Mevcut Durum

1.0

Müşteri Bilgi Akışı

Müşteriden sipariş ile ilgili bilgiler bilgiler alınır.

Sipariş Bilgisi


Değer Akış Haritalama Adımları - Mevcut Durum

1.1

Bilgi Akışı

Takt Zamanı, müşteri talebini karşılamak için satış oranlarına göre bir ürünün veya bir bileşenin ne sıklıkla üretilmesi gerektiğidir.
Takt Zaman aşağıdaki şekilde hesaplanır:

Takt Zamanı Hesaplama


Değer Akış Haritalama Adımları - Mevcut Durum

2.1

Proses Bilgisi – Temel Üretim Prosesi Çizilir

Kapıdan kapıya akışını sağlayın ve yüklemeye başlanır

Standart sembolleri kullanarak mevcut durum haritası çizilir


Değer Akış Haritalama Adımları - Mevcut Durum

2.2

Proses Bilgisi – Her Proses için Veri Kutusu Eklenir

Kronometre ile zaman tutulur (Standart zamanlar kullanılmaz)
Her proses için uygun veriler eklenir

Çevrim Süresi (Parti Büyüklüğü, Paket Büyüklüğü)
Setup Süresi (Operatör Sayısı, Çalışma Süresi)
Çalışma Süresi (Ürün Varyasyonları, İlk İşlem Verimliliği)


Değer Akış Haritalama Adımları - Mevcut Durum

3.0

Hammadde & Mamul Bilgisi

Stok noktaları ve miktarı gösterilir
Tedarikçiden müşteriye malzeme akışının miktarı ve sıklığı gösterilir
Prosesler arasında malzeme akışı gösterilir


Değer Akış Haritalama Adımları - Mevcut Durum

4.0

Bilgi Akışı


Değer Akış Haritalama Adımları - Mevcut Durum

5.1

Lead Time ve Diğer Üretim Zamanını Gösterir Zaman Çizelgesi Oluşturulur


Değer Akış Haritalama Adımları - Mevcut Durum

5.2

Lead Time ve Diğer Üretim Zamanını Gösterir Zaman Çizelgesi Oluşturulur

Katma Değersiz Zaman

Katma Değerli Faaliyet


Değer Akış Haritalama Adımları - Mevcut Durum

6.0

Prosesteki Muda’lar sürekli olarak kaydedilir

Muda’lar
Aşırı üretim
Bekleme
Taşıma
Aşırı İşleme
Envanter
Hareket
Hata ve Düzeltme

Aşırı üretim çoğu zaman en önemli kayıp kaynağıdır çünkü diğer kayıpları oluşturur


Değer Akış Haritalama Adımları - Mevcut Durum

Mevcut Durum Haritası Nasıl Kullanılır?

VSM Mevcut Durum Haritasının amacı, “Kayıp” kaynaklarını vurgulamak ve bir gelecek durumu uygulayarak, parçalarını optimize etmek yerine tüm süreci iyileştirerek ortadan kaldırmaktır.

Her zaman hatırlamalıyız:
A3 formatında bir parça kağıt, silinebilir bir kalem veya kurşun kalem kullanılır.
Basitleştirilir.
Hedef; kusursuz bir harita oluşturmak değil, akışı anlamak ve kayıpları bulmaktır (muda).


Değer Akış Haritalama Adımları - Mevcut Durum

Mevcut Durum Haritalaması Sırasında Sorulacak Sorular

Her zaman yedi kayıp mı arıyorsunuz?
Talep eğilimi nedir? Başka bir deyişle, Takt Time nedir?
Aşırı üretim mi, talep karşılama mı?
Mevcut kapasite Takt Time karşılama için yeterli mi?
Yedek kaynak ihtiyacı var mı? Nerede?
Şu anda hangi sorunların çözülmesi gerekiyor?
Alanlarının nerede organize edilmesi, sipariş edilmesi ve temizlenmesi gerekiyor?
İleride mi yoksa geride mi olunduğu biliniyor mu?
Nihai akışın neresinde müşterinin talebi biliniyor?
Akış nerede planlanıyor?

YUKARI